అసోంలోని దిబ్రూ-సైఖోవా జాతీయ పార్కు కింద చమురు, సహజ వాయువు నిక్షేపాల అన్వేషణకు సంబంధించిన వివాదంపై సుప్రీంకోర్టు స్పందించింది. ఆయిల్ ఇండియా లిమిటెడ్ దాఖలు చేసిన పిటిషన్పై కేంద్ర పెట్రోలియం, సహజ వాయువుల మంత్రిత్వ శాఖతో పాటు అసోం ప్రభుత్వానికి నోటీసులు జారీ చేసింది. ఈ ప్రాజెక్టుకు అనుమతులు నిరాకరించడాన్ని సవాలు చేస్తూ సంస్థ న్యాయస్థానాన్ని ఆశ్రయించింది.
సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్, జస్టిస్ జోయ్మాల్య బాగ్చి, జస్టిస్ వి. మహదేవన్లతో కూడిన ధర్మాసనం ఈ పిటిషన్ను విచారించింది. ఆయిల్ ఇండియా తరఫున సీనియర్ న్యాయవాది రాకేశ్ ద్వివేది వాదనలు వినిపించారు. ఈ ప్రాంతంలో చమురు అన్వేషణ నిలిచిపోవడంతో సంస్థకు తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయని, ప్రాజెక్టు అత్యవసరమని కోర్టు దృష్టికి తీసుకెళ్లారు.
4 వేల మీటర్ల లోతులో తవ్వకాలు
దిబ్రూ-సైఖోవా జాతీయ పార్కు పరిసర ప్రాంతంలో దేశంలోని మొత్తం హైడ్రోకార్బన్ నిల్వల్లో సుమారు మూడు శాతం ఉన్నట్లు అంచనా ఉందని ఆయిల్ ఇండియా తరఫు న్యాయవాది తెలిపారు. ఈ నిక్షేపాలను వెలికితీసేందుకు ఎక్స్టెండెడ్ రీచ్ డ్రిల్లింగ్ (ఈఆర్డీ) సాంకేతికతను ఉపయోగిస్తామని వివరించారు. ఈ విధానంలో జాతీయ పార్కు వెలుపల ఏర్పాటు చేసిన డ్రిల్లింగ్ కేంద్రాల నుంచి భూమి లోపల సుమారు 3,500 నుంచి 4,000 మీటర్ల లోతుకు బావులు తవ్వి, ఆ తర్వాత అడ్డంగా డ్రిల్లింగ్ చేస్తామని పేర్కొన్నారు.
ఈ ప్రక్రియ వల్ల పార్కులోని వృక్షజాలం, జంతుజాలానికి ఎలాంటి హాని జరగదని వాదించారు. పైపులైన్లు కూడా పార్కు వెలుపలే ఉంటాయని వివరించారు.
అటవీ భూమి అనుమతులపై వివాదం
అసోంలోని టిన్సుకియా జిల్లాలో 0.069 హెక్టార్ల అటవీ భూమిని ఇతర అవసరాలకు వినియోగించుకునేందుకు అనుమతి ఇవ్వాలని ఆయిల్ ఇండియా కోరింది. అయితే అటవీ సలహా కమిటీ సిఫారసులు, కేంద్ర పర్యావరణ, అటవీ, వాతావరణ మార్పుల మంత్రిత్వ శాఖ నిర్ణయాల నేపథ్యంలో ఈ ప్రతిపాదనకు అనుమతి నిరాకరించారు.
జాతీయ పార్కులు, వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు, వాటి సరిహద్దుల నుంచి ఒక కిలోమీటరు పరిధిలో గనుల తవ్వకాలను నిషేధిస్తూ న సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన ఆదేశాలను అధికారులు తప్పుగా అన్వయించారని ఆయిల్ ఇండియా వాదించింది. చమురు, సహజ వాయువు అన్వేషణను సాధారణ గనుల తవ్వకాలతో సమానంగా చూడకూడదని పేర్కొంది.
పాత అనుమతులను ప్రస్తావించిన సంస్థ
2017లోనూ సుప్రీంకోర్టు కొన్ని నిబంధనలు, పర్యావరణ పరిరక్షణ చర్యలకు లోబడి జాతీయ పార్కు కింద భూగర్భ చమురు నిక్షేపాల వెలికితీతకు అనుమతించిందని సంస్థ గుర్తుచేసింది. అలాగే 2020లో పార్కు కింద ఏడు ప్రాంతాల్లో విస్తరిత డ్రిల్లింగ్, పరీక్షలకు పర్యావరణ అనుమతి లభించిందని తెలిపింది. అయితే అటవీ భూమి వినియోగానికి ప్రత్యేక ముందస్తు అనుమతి అవసరమని పేర్కొంది.
అధికారుల పరిశోధన, అభివృద్ధి నివేదికలను పరిశీలించిన తర్వాత అన్వేషణకు అనుమతించే అంశాన్ని పరిశీలించవచ్చని సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం పేర్కొంది. ఈ కేసును తర్వాత మరోసారి విచారించనుంది.
ఈ ప్రాజెక్టు దేశ ఇంధన అవసరాలకు కీలకమని ఆయిల్ ఇండియా పేర్కొంటుండగా, జాతీయ పార్కు పర్యావరణ వ్యవస్థకు ఎలాంటి ముప్పు కలగకుండా చూడాల్సిన బాధ్యత అధికారులపై ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల సమాధానాలు, సంబంధిత నివేదికలు ఈ కేసులో కీలకం కానున్నాయి.