నిర్మల్
తెలంగాణలోని కడం సాగునీటి ప్రాజెక్టులో భారీగా పూడిక పేరుకుపోవడంతో నీటి నిల్వ సామర్థ్యం దాదాపు సగానికి పడిపోయింది. అసలు 7.5 టీఎంసీల సామర్థ్యం కలిగిన ప్రాజెక్టు, ప్రస్తుతం సుమారు 3.259 టీఎంసీలకు తగ్గిపోయిందని జిల్లా కలెక్టర్ భవేశ్ మిశ్రా తెలిపారు. ప్రాజెక్టులో పూడిక పేరుకుపోవడం వల్ల నీటిని నిల్వ చేసుకునే పరిస్థితి లేకుండా పోయిందని అధికారులు చెబుతున్నారు.
కడం ప్రాజెక్టు పూర్తిస్థాయి నీటి మట్టం 700 అడుగులు కాగా, ప్రస్తుతం నీటి మట్టం సుమారు 675 అడుగుల వద్ద ఉంది. ప్రాజెక్టులో పూడిక పేరుకుపోవడం వల్ల భారీగా నీరు వచ్చినప్పటికీ గతంలో ఉన్న స్థాయిలో నీటిని నిల్వ చేసుకునే పరిస్థితి లేకుండా పోయిందని అధికారులు చెబుతున్నారు.
సాగు, తాగునీటిపై ప్రభావం
కడం ప్రాజెక్టుపై ఆధారపడిన ప్రాంతాల్లో సాగునీరు, తాగునీటి అవసరాలపై ఈ పరిస్థితి ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది. ఎల్నినో ప్రభావం, వర్షపాతం అసమానతల కారణంగా ఇప్పటికే నీటి లభ్యతపై అనిశ్చితి నెలకొన్న నేపథ్యంలో, పూడిక సమస్య మరింత సవాలుగా మారింది. ఇటీవలి భారీ వర్షాలతో ప్రాజెక్టుకు గణనీయంగా వరదనీరు వచ్చి చేరడంతో తక్షణ నీటి సమస్య కొంత తగ్గినప్పటికీ, పూడిక కారణంగా ప్రాజెక్టు పూర్తి సామర్థ్యాన్ని వినియోగించుకోలేకపోతున్నట్లు అధికారులు వివరించారు.
ప్రత్యామ్నాయ రోజుల్లో నీటి విడుదల
ప్రాజెక్టు నీటిమట్టం 674 అడుగులకు పడిపోతే, ప్రత్యామ్నాయ రోజుల్లో నీటిని విడుదల చేసే విధానాన్ని అమలు చేయడానికి అధికారులు కార్యాచరణ ప్రణాళిక సిద్ధం చేస్తున్నారు. భవిష్యత్తులో తాగునీరు, సాగునీటి అవసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని, అందుబాటులో ఉన్న నీటిని శాస్త్రీయంగా నిర్వహించాలని నిర్ణయించారు.
పూడిక తొలగింపునకు ప్రణాళిక
కడం ప్రాజెక్టులో పూడికను దశలవారీగా తొలగించేందుకు అధికారులు దీర్ఘకాలిక ప్రణాళికను రూపొందిస్తున్నారు. సాంకేతిక చర్యల ద్వారా ప్రాజెక్టు నీటి నిల్వ సామర్థ్యాన్ని పెంచే అవకాశాలను పరిశీలిస్తున్నారు. కడం ప్రాజెక్టు రాష్ట్రంలో అత్యధికంగా పూడిక పేరుకుపోయిన జలాశయాల్లో ఒకటిగా అధికారులు పేర్కొంటున్నారు. పూడిక తొలగింపు చేపట్టకపోతే, భవిష్యత్తులో నిల్వ సామర్థ్యం మరింత తగ్గే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరిస్తున్నారు.
కడం ప్రాజెక్టులో పూడిక తొలగింపు అంశం కొత్తది కాదు. 1949లో ప్రాజెక్టు నిర్మించినప్పటి నుంచి 2024 వరకు పెద్ద స్థాయిలో పూడిక తొలగింపు చేపట్టలేదని గతంలో అధికారులు వెల్లడించారు. 2024లో ప్రభుత్వం కడం ప్రాజెక్టును పూడిక తొలగింపు కార్యక్రమానికి ప్రయోగాత్మక ప్రాజెక్టుగా ఎంపిక చేసింది. అప్పటికి కూడా పూడిక కారణంగా ప్రాజెక్టు నిల్వ సామర్థ్యం సుమారు 50 శాతం తగ్గిపోయిందని అధికారులు పేర్కొన్నారు. సాగునీటి మంత్రి ఎన్. ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి గతంలో కడం ప్రాజెక్టుతో పాటు లోయర్ మానేరు, మిడ్ మానేరు, నిజాంసాగర్, శ్రీరాంసాగర్ ప్రాజెక్టుల్లోనూ పూడిక తొలగింపు పనులు చేపట్టనున్నట్లు ప్రకటించారు. ఈ చర్యల ద్వారా జలాశయాల నిల్వ సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడం, సాగునీటి ప్రయోజనాలను పెంచడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
మొత్తంగా చూస్తే, కడం ప్రాజెక్టులో పేరుకుపోయిన పూడిక నీటి నిల్వ సామర్థ్యాన్ని తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తోంది. దీర్ఘకాలికంగా పూడిక తొలగింపు, నీటి నిర్వహణ చర్యలు సమర్థంగా అమలు చేస్తే, ప్రాజెక్టు సామర్థ్యాన్ని కొంతవరకు పునరుద్ధరించే అవకాశం ఉంది.
